مسجد پهن شود و اهل مسجد استفاده كنند ، در اين صورت فرش مزبور بعد از تحويل از موقوفات است ، و الله العالم . ( 1436 ) زمينى وقف مسجد مىباشد تا منافع آن اعم از درخت و غيره صرف مسجد شود ، لكن خود مسجد براى بازسازى نياز مبرم به پول دارد ، آيا مىشود زمين مزبور را فروخت و صرف مسجد نمود ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ فروش آن جايز نيست ، ولى مىتوانند زمين را به مدت طولانى اجاره بدهند ، و اجرت آن را صرف در مسجد نمايند ، و الله العالم . ( 1437 ) بعضى از موقوفات مانند آب انبار و غيره از كار افتاده‌اند و بىبهره‌اند ، آيا مىتوان از آن مكان استفادهء ديگرى كرد ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در مصارف عام المنفعة ، مثل كتابخانه ، حسينيه ، درمانگاه از آنها استفاده كنند ، و الله العالم . ( 1438 ) زمينى است كه سندى دال بر وقف ندارد ، شخصى بعد از انقلاب آن را تصرف كرده و احيا نموده ، آيا شرعاً جايز است آن را تصرف كند ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ چنانچه معروف به وقف باشد ، حكم وقف را دارد ، و بايد از حاكم شرع جامع الشرائط اجاره كند ؛ و اگر معروف به وقف نباشد ، چنانچه سابقهء احيا داشته ، مجهول المالك است و امر آن نيز راجع به حاكم شرع است ؛ و اگر سابقهء احيا نداشته ، مىتواند تملك كند ، و الله العالم . ( 1439 ) حمام وقفى جنب مسجد قرار گرفته و به علت استفاده نكردن از كار افتاده ، مىتوان آن را به مسجد ملحق نمود ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ حمام احكام مسجد را پيدا نمىكند ، هرچند به آن ملحق شود ؛ و اگر خود حمام در معرض اين است كه در آينده ، و لو بواسطهء ورود مسافرين و عابرين ، مورد حاجت شود ، ملحق كردن آن به مسجد جايز نيست ، و الله العالم . ( 1440 ) نصف قبرستان وقف ، و نصف ديگر آن متروكه و وقفش ثابت نيست ، آيا مىشود